Máy lọc không khí có làm mát không? Giải đáp và hướng dẫn lựa chọn phù hợp

Nhiều người lầm tưởng máy lọc không khí cũng tạo ra hơi mát như quạt hay điều hòa, nhưng thực tế công dụng chính của thiết bị này lại nằm ở khả năng lọc sạch bụi mịn, vi khuẩn và mùi trong không khí. Vậy máy lọc không khí có làm mát không, và nên dùng thiết bị này thế nào cho đúng? Bài viết dưới đây sẽ giải đáp chi tiết. 

1. Máy lọc không khí có làm mát không?

1.1. Máy lọc không khí hoạt động như thế nào?

Máy lọc không khí hoạt động bằng cách hút không khí trong phòng qua các lớp lõi lọc (lọc thô, HEPA, than hoạt tính…) để giữ lại bụi mịn, phấn hoa, lông thú, một phần vi khuẩn/virus bám trên bụi, và khử một phần mùi, sau đó đẩy không khí đã lọc trở lại phòng. Toàn bộ quá trình này chỉ làm sạch không khí sẵn có, không tạo ra hơi lạnh hay thay đổi nhiệt độ phòng. 

1.2. Vì sao máy lọc không khí KHÔNG CÓ CHỨC NĂNG LÀM MÁT?

Máy lọc không khí không được trang bị dàn lạnh hay môi chất làm lạnh như điều hòa, cũng không tạo luồng gió mạnh và liên tục như quạt, và cũng không có hệ thống thu hồi nhiệt để xử lý nhiệt độ của luồng không khí đi qua. Chuyển động không khí qua máy chủ yếu phục vụ mục đích hút bụi và đẩy khí đã lọc ra ngoài, nên dù đứng gần máy khi đang chạy, người dùng sẽ không cảm nhận được hơi mát rõ rệt như khi dùng quạt hoặc điều hòa. 

1.3. Máy lọc không khí và quạt khác nhau như thế nào?

Quạt tạo ra luồng gió chuyển động mạnh giúp cơ thể cảm thấy mát, nhưng không lọc được bụi mịn hay vi khuẩn trong không khí. Ngược lại, máy lọc không khí ưu tiên luồng khí nhẹ, tuần hoàn qua lõi lọc để làm sạch không khí, không nhằm mục đích tạo gió mát. 

1.4. Máy lọc không khí và điều hòa có gì khác nhau?

Điều hòa hạ nhiệt độ không khí trong phòng thông qua dàn lạnh và môi chất làm lạnh, đồng thời có thể hút ẩm, nhưng phần lớn dòng điều hòa phổ thông không lọc được bụi mịn PM2.5 hay khử mùi hiệu quả. Máy lọc không khí thì ngược lại, tập trung xử lý bụi mịn, vi khuẩn và mùi nhưng không có khả năng thay đổi nhiệt độ phòng. 

1.5. Có nên sử dụng máy lọc không khí cùng điều hòa và quạt?

Rất nên, vì đây là sự kết hợp giúp làm sạch không khí tốt hơn: điều hòa hoặc quạt lo phần nhiệt độ và luồng gió, còn máy lọc không khí lo phần lọc sạch bụi mịn, vi khuẩn và mùi. Kết hợp cả hai giúp không khí trong nhà được xử lý tốt cả về nhiệt độ lẫn độ sạch, mang lại không gian sống dễ chịu, mát mẻ và trong lành hơn, thay vì sử dụng đơn lẻ chỉ giải quyết được một trong hai vấn đề. 

Lưu ý khi sử dụng chung: nên đặt máy lọc không khí trong vùng luồng gió của điều hòa hoặc quạt (không đặt ngay dưới miệng gió thổi trực tiếp liên tục) để không khí sạch được phân tán đều hơn khắp phòng.

2. Những lưu ý khi sử dụng máy lọc không khí

2.1. Chọn máy có công suất không phù hợp với diện tích phòng

Máy có công suất quá nhỏ so với diện tích phòng sẽ không lọc sạch không khí kịp thời, trong khi máy quá lớn lại gây lãng phí chi phí đầu tư và điện năng không cần thiết.

Để chọn đúng công suất, cần dựa vào chỉ số CADR (Clean Air Delivery Rate) – tốc độ cung cấp không khí sạch của máy, đo bằng m³/h. Đây là căn cứ để tính diện tích phòng phù hợp với từng loại máy. Xem chi tiết cách tính chỉ số CADR (tại đây). 

2.2. Đặt máy ở vị trí bị che chắn

Tránh đặt máy ở những vị trí bị che chắn như sát tường, góc khuất, sau rèm cửa hoặc gầm bàn – những vị trí này cản trở luồng không khí ra vào máy, khiến hiệu suất lọc thực tế thấp hơn nhiều so với công suất công bố. Nên đặt máy cách tường tối thiểu 20cm và cách trần khoảng 50cm, đảm bảo cả cửa hút và cửa xả khí đều không bị vật cản chắn ngang, để không khí lưu thông qua máy dễ dàng và lõi lọc phát huy hết công suất.

2.3. Chú ý việc vệ sinh và thay bộ lọc

Nhiều người sau khi mua máy về chỉ để máy chạy liên tục mà quên mất việc vệ sinh và thay lõi lọc định kỳ, khiến hiệu quả lọc giảm dần theo thời gian dù đèn báo trên máy vẫn hiển thị bình thường.

• Vệ sinh lưới lọc thô: Nên vệ sinh 2-4 tuần/lần bằng cách hút bụi hoặc rửa nhẹ với nước (nếu nhà sản xuất cho phép), giúp ngăn bụi thô làm nghẹt các lớp lọc bên trong.
• Lõi lọc HEPA: Thường không được rửa nước. Tùy loại và tần suất sử dụng, nên thay mới sau khoảng 6 -12 tháng. Với môi trường nhiều bụi hoặc sử dụng liên tục 24/7, nên rút ngắn xuống 4-6 tháng theo hướng dẫn của nhà sản xuất .
• Lõi than hoạt tính (khử mùi): Có xu hướng bão hòa nhanh hơn lõi HEPA, nên thay mới sau 3-6 tháng tùy mức độ mùi trong không khí.
• Dấu hiệu cần thay lõi sớm: Máy phát ra mùi lạ khi hoạt động, luồng gió ra yếu hơn bình thường, hoặc chỉ số chất lượng không khí hiển thị không cải thiện dù máy vẫn chạy.
• Lưu ý khi vệ sinh: Luôn tắt nguồn và rút phích cắm trước khi tháo lõi lọc; để lõi khô hoàn toàn trước khi lắp lại nếu đã vệ sinh bằng nước, tránh ẩm mốc gây hại ngược cho sức khỏe.

2.4. Không nên phụ thuộc hoàn toàn vào máy lọc không khí

Máy lọc không khí chỉ tuần hoàn và lọc lại không khí sẵn có trong phòng, nên không thể xử lý toàn diện tất cả các vấn đề về không khí, như tình trạng thiếu oxy hay dư thừa CO2. Dùng máy lọc không khí trong phòng đóng kín thời gian dài mà không có giải pháp cấp khí tươi đi kèm có thể gây cảm giác ngột ngạt, thiếu tỉnh táo – dù không khí lúc này đã rất sạch bụi.

3. Máy lọc không khí có đủ để kiểm soát chất lượng không khí trong nhà?

3.1. Máy lọc không khí xử lý được những gì?

Máy lọc không khí hoạt động bằng cách hút không khí trong phòng qua các lớp lọc rồi đưa không khí cũ đã được xử lý trở lại không gian. Vì vậy, thiết bị có thể giúp giảm bụi mịn, phấn hoa, một số tác nhân dạng hạt và mùi tùy cấu hình bộ lọc. Cũng vì vậy, thiết bị chỉ có thể lọc và làm sạch luồng không khí đang có sẵn trong phòng, chứ không thể cấp thêm khí tươi mới từ bên ngoài vào.

Trong không gian kín có người sử dụng trong thời gian dài, CO₂ có thể tăng do quá trình hô hấp. Vì máy lọc không khí không được thiết kế để loại bỏ CO₂, việc chỉ sử dụng máy lọc không khí không thể thay thế giải pháp thông gió khi công trình cần trao đổi khí.

3.2. Khi nào nên kết hợp lọc không khí với cấp khí tươi?

Với những không gian đóng kín liên tục như căn hộ chung cư, phòng ngủ đóng cửa cả đêm, hoặc nơi tập trung đông người trong thời gian dài như phòng họp, phòng học, việc chỉ dùng máy lọc không khí là chưa đủ vì oxy không được bổ sung trong khi CO2 tích tụ dần. Đây là lúc cần thêm hệ thống cấp khí tươi để liên tục đưa không khí sạch, giàu oxy từ ngoài vào và đẩy khí CO2, khí thải ra ngoài mà không cần mở cửa sổ. 

4. Giải pháp xử lý không khí toàn diện từ Blauberg Việt Nam

4.1. Kết hợp lọc không khí và cấp khí tươi

Blauberg mang đến giải pháp 2 trong 1, vừa lọc không khí vừa cấp khí tươi, với Merenfort DTF – dòng sản phẩm duy nhất tích hợp đồng thời tính năng lọc tuần hoàn không khí trong phòng (giống cơ chế của một máy lọc không khí) cùng với cấp khí tươi – hút khí thải và thu hồi nhiệt. Nhờ đó, thay vì phải dùng riêng một máy lọc không khí và một hệ thống cấp khí tươi, DTF xử lý cả hai bài toán “sạch bụi” và “đủ oxy” trong cùng một thiết bị trung tâm. 

4.2. Kiểm soát chất lượng không khí chủ động với cảm biến

Các giải pháp của Blauberg được trang bị cảm biến đa thông số theo dõi CO2, PM2.5, độ ẩm theo thời gian thực, hiển thị qua ứng dụng di động và màn hình điều khiển. Nhờ đó, hệ thống có thể tự động điều chỉnh chế độ hoạt động phù hợp với chất lượng không khí thực tế, thay vì phải điều chỉnh thủ công liên tục. 

4.3. Giải pháp phù hợp cho căn hộ, nhà phố và biệt thự

Mỗi không gian có đặc điểm kiến trúc, diện tích và nhu cầu sử dụng khác nhau -từ biệt thự, chung cư cao cấp, nhà mặt phố cho đến văn phòng, spa, phòng học – nên lưu lượng khí tươi, công suất và cách bố trí hệ thống cũng cần được tính toán riêng cho từng trường hợp. Vì phần lớn các giải pháp cấp khí tươi trung tâm là hệ thống lắp âm trần, phương án thi công sẽ khác nhau tùy công trình đang xây mới hay đã hoàn thiện. Để chọn được giải pháp và phương án lắp đặt phù hợp nhất, tốt nhất bạn nên liên hệ trực tiếp đội ngũ kỹ sư Blauberg Việt Nam để được khảo sát thực tế và tư vấn chi tiết.